Wat doet een vertrouwenspersoon? Lies, docent en expert bij Defensie, legt het uit

Van missiegebied tot klaslokaal

Lies werkt al 16 jaar bij Defensie, waar ze startte in de psychosociale selectie van kandidaten, van paracommando’s tot spoedartsen. Later groeide ze door tot raadgever mentale operationaliteit, een rol waarin ze zowel militairen als hun families begeleidt, zeker tijdens buitenlandse opdrachten. In zulke contexten komt mentale veerkracht zwaar onder druk te staan. Intussen werkt ze als preventieadviseur psychosociale aspecten, met een duidelijke focus op het voorkomen en begeleiden van psychosociale risico’s.

“De grootste uitdaging is vaak niet de fysieke inspanning, daar zijn ze op voorbereid,” vertelt Lies. “Maar het voortdurende ‘aan’ staan, bij elkaar zijn, het gemis van thuis… Dáár kan je je niet op voorbereiden, en dat is voor iedereen anders. Dan wordt het belangrijk dat iemand even naast je komt staan, luistert en meedenkt.”

Die ervaring brengt ze sinds twee jaar ook mee naar het klaslokaal. Bij SyntraPXL geeft ze les in de opleiding Vertrouwenspersoon en in de module psychosociaal welzijn binnen Preventieadviseur.

“Lesgeven is voor mij geen eenrichtingsverkeer,” zegt ze. “Ik leer ook van mijn cursisten. Elke sector heeft zijn gevoeligheden. Die wisselwerking maakt het lesgeven relevant en menselijk.”

Mentaal welzijn op het werk: signalen en noden

Het taboe rond mentale gezondheid verdwijnt stilaan, merkt Lies, maar dat betekent niet dat het werk gedaan is. “Steeds meer medewerkers en leidinggevenden vinden hun weg naar ondersteuning, en dat is positief. Maar in veel organisaties blijven spanningen sluimeren.”

Volgens Lies ontstaan veel problemen uit slecht afgestemde communicatie. “Misverstanden of onduidelijkheid zorgen ervoor dat mensen zich niet gehoord of erkend voelen. Als vertrouwenspersoon kun je daarin echt verschil maken, gewoon door aanwezig te zijn, te luisteren en op een correcte manier te reageren.”

“Een vertrouwenspersoon hoeft het niet allemaal op te lossen,” zegt Lies. “Maar ze maakt wél die eerste stap mogelijk. En dat is vaak al genoeg om veel erger te voorkomen.”